Samozatrudnienie czy etat — co się bardziej opłaca?
To pytanie pada coraz częściej — szczególnie w branżach, gdzie granica między pracą na etacie a współpracą B2B jest cienka. IT, marketing, doradztwo, budownictwo, transport — w wielu sektorach firmy proponują współpracę „na fakturę” zamiast umowy o pracę. A specjaliści liczą, ile zostanie im w kieszeni.
Przez ponad 20 lat prowadzenia biura rachunkowego w Olsztynie pomagaliśmy setkom osób podjąć tę decyzję. Odpowiedź nigdy nie jest prosta, bo zależy od sytuacji — ale da się ją policzyć. I właśnie to robimy w tym artykule.
Ile zarabiasz na etacie — naprawdę?
Na etacie Twoje wynagrodzenie brutto to nie to, co dostajesz na konto. Od brutto odejmowane są:
- Składki ZUS pracownika (~13,7% brutto)
- Składka zdrowotna (9% podstawy)
- Zaliczka na PIT (12% lub 32%)
Przykład: przy wynagrodzeniu 10 000 zł brutto na etacie, na konto trafia ok. 7 200–7 400 zł netto. Ale pracodawca płaci za Ciebie jeszcze składki po swojej stronie — jego realny koszt to ok. 12 000–12 100 zł.
To ważna liczba, bo to jest kwota, którą pracodawca „ma do wydania” na Ciebie. I jeśli przejdziesz na B2B, zwykle od tej kwoty zaczyna się negocjacja stawki.
Ile zarabiasz na B2B — naprawdę?
Na samozatrudnieniu wystawiasz fakturę. Załóżmy, że fakturujesz 12 000 zł netto miesięcznie (bo tyle kosztowałeś pracodawcę). Od tego odejmujesz:
- ZUS — ok. 1 850 zł (pełny, z chorobową) lub ok. 440 zł (mały ZUS preferencyjny)
- Składka zdrowotna — zależy od formy: ~9% dochodu (skala), ~4,9% (liniowy), stawka zryczałtowana (ryczałt)
- Podatek dochodowy — zależy od formy opodatkowania i kosztów
- Księgowość — 300–600 zł miesięcznie
Przy ryczałcie 12% i pełnym ZUS-ie, z faktury 12 000 zł zostaje ok. 8 800–9 200 zł. To o 1 500–2 000 zł więcej niż na etacie za „te same pieniądze” pracodawcy.
Przy małym ZUS-ie na starcie, różnica jest jeszcze większa — nawet 2 500–3 000 zł więcej miesięcznie.
Ale etat daje coś, czego B2B nie daje
Pieniądze to nie wszystko. Na etacie masz:
- Urlop płatny — 20 lub 26 dni. Na B2B nie pracujesz = nie zarabiasz.
- Chorobowe — na etacie pracodawca płaci Ci 80% wynagrodzenia przez 33 dni. Na B2B dostajesz zasiłek z ZUS, ale tylko jeśli opłacasz dobrowolną składkę chorobową — i kwota jest znacznie niższa.
- Ochrona przed zwolnieniem — okres wypowiedzenia, ochrona w ciąży, przy chorobie. Na B2B umowa może być rozwiązana z dnia na dzień (chyba że wynegocjujesz inaczej).
- Nadgodziny i dodatki — regulowane Kodeksem pracy. Na B2B nie ma czegoś takiego.
- PPK i emerytury — pracodawca dopłaca do PPK. Na B2B sam dbasz o przyszłość.
- Zdolność kredytowa — banki zdecydowanie wolą umowę o pracę. Na B2B (szczególnie ryczałcie) dostanie kredytu hipotecznego bywa trudne.
Kiedy B2B się opłaca?
Samozatrudnienie ma sens, gdy:
- Twoja stawka na fakturze jest wyraźnie wyższa niż koszt pracodawcy na etacie (min. 20-30% więcej)
- Masz niskie koszty osobiste — nie planujesz kredytu, masz zabezpieczenie finansowe
- Możesz korzystać z ulgi na start i małego ZUS-u
- Twoja branża pozwala na niską stawkę ryczałtu (8,5% lub 12%)
- Nie boisz się ryzyka — brak zlecenia = brak dochodu
Kiedy etat jest lepszy?
Zostań na etacie, jeśli:
- Różnica w „na rękę” jest niewielka (poniżej 1 000 zł)
- Planujesz kredyt hipoteczny w najbliższych latach
- Cenisz stabilność i bezpieczeństwo — urlop, chorobowe, wypowiedzenie
- Nie chcesz zajmować się fakturami, ZUS-em i podatkami
- Pracodawca oferuje realne benefity — pakiet medyczny, szkolenia, premie
Na co uważać przy przechodzeniu na B2B
Jeśli odchodzisz od pracodawcy i od razu wystawiasz mu fakturę jako B2B — uważaj na kilka rzeczy:
- Ulga na start — nie przysługuje, jeśli wykonujesz te same czynności dla byłego pracodawcy co na etacie (w tym samym roku podatkowym). To częsty błąd.
- Schemat B2B zamiast etatu — jeśli de facto pracujesz jak pracownik (stałe godziny, jedno miejsce, podleganie kierownikowi), ZUS i urząd skarbowy mogą zakwestionować samozatrudnienie i nałożyć składki wstecz.
- VAT — jako samozatrudniony możesz korzystać ze zwolnienia do 200 000 zł obrotu, ale nie zawsze to optymalne.
Policz to konkretnie
Najlepsza rada: nie zgaduj, policz. Weź swoją pensję brutto, sprawdź koszt pracodawcy, porównaj z proponowaną stawką B2B i uwzględnij wszystkie koszty samozatrudnienia. Albo przyjdź do nas — zrobimy to w 30 minut.
W Biurze Rachunkowym MB regularnie pomagamy osobom przechodzącym z etatu na B2B — i odwrotnie. Dobierzemy formę opodatkowania, policzymy wszystkie warianty i powiemy wprost, co się opłaca. Zadzwoń lub napisz — pierwsza konsultacja jest bezpłatna.
Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi doradztwa podatkowego ani prawnego. W indywidualnych sprawach zalecamy konsultację z księgowym lub doradcą podatkowym.